GEBELİKTE GRİP AŞISI

Grip ölümle bile sonlanabilecek ciddi bir rahatsızlıktır ve özellikle kış aylarında salgınlara yol açar. Grip genç, sağlıklı bireylerde ciddi sağlık problemlerine yol açmazken, yaşlılarda, bebeklerde, gebelerde ise durum biraz daha farklıdır ve grip ağır sonuçlara yol açabilmektedir.

Gripten korunmanın en etkili yolu grip aşısıdır. Grip aşısı yaklaşık %70-90 oranında güvenli ve etkili bir şekilde koruma sağlar. Grip aşısı tavuk yumurtasından elde edilir ve inaktif bir aşıdır. Yani canlı virüs içermez ve yapıldıktan yaklaşık 2 hafta sonra bağışıklık sağlar.

Özellikle gebeliğinin son aylarında gribe yakalanan gebeler, vücutta gebelik nedeniyle meydana gelen doğal gelişimler nedeniyle, (bağışıklık sistemi değşikliği, kalp ve ciğerlerin yükünün artması vb.) hastalığı genelde şiddetli geçirmekte ve bazen gebenin hastaneye yatması bile gerekmektedir. Çok nadiren grip, gebe ölümlerine bile yol açmaktadır. Gebelikte geçirilen ağır grip maalesef anne karnındaki bebeği de olumsuz etkileyebilir ve en sık görülen problem ise erken doğumdur.

Tüm bu nedenlerle, grip aşısı özellikle gebeliğinin son 6 ayı grip mevsimine denk gelecek gebeler başta olmak üzere, tüm gebelere önerilir. Birçok bilimsel dernek ve Dünya Sağlık Örgütü, gebeliği, grip aşısı yapılması gereken riskli grupta tanımlamaktadır. Uzun yıllardır milyonlarca gebe, grip aşısını güvenle uygulamıştır.

Grip aşısı gebeye uygulanırken, ayrıca doğacak bebekte aşılanmış olur. Çünkü grip aşısı doğan bebeği de yaklaşık 6 ay gribe karşı korur. Annede virüse karşı oluşan bağışıklık bebeğe de geçer. Ayrıca emziren annelerin de grip aşısı yapmasında sakınca yoktur. Bebekler doğumdan sonra ilk 6 ay gribe karşı aşılanamazlar. Ancak gebelik döneminde veya emzirme döneminde yapılan grip aşısı ile oluşan bağışıklık anne karındayken kan yoluyla, emzirme döneminde sütle bebeğe geçer.

Grip aşısı için en uygun zaman ekim ve kasım aylarıdır. Ancak gebeliğin ilk 3 ayı bu döneme denk geliyor ise aşı ertelenebilir. Bilimsel bir kısıtlama olmamasına rağmen birçok doktor gebeliğin ilk 3 ayında birçok ilaçtan kaçındığı gibi, grip aşısından da kaçınmaktadır.

Grip aşısı koldan kas içine yapılır. Grip aşısına bağlı halsizlik, ateş, kas ağrısı,  yorgunluk aşı yapıldıktan sonra 1-2 gün görülebilir ve normaldir. Grip aşının yapıldığı yerde hafif şişlik ve ağrı en sık görülen yan etkidir.

KALPTE PARLAK (BEYAZ) NOKTA

    Gebelerin rahat anlaması için doktorlar tarafından, kalpte beyaz nokta, parlak nokta, kalpte kireçlenme veya parlaklık şeklinde de tanımlanan, intrakardiyak ekojenik fokus, anne karnındaki yaklaşık 100 bebekten dördünde normalde görülebilen anatomik bir yapıdır. Anne karnındaki bebeğin ultrason muayenesi esnasında genelde üç aydan sonra saptanan bu odak, gebeliğin son aylarında veya doğumdan sonra genelde kaybolmaktadır. 

   Tam olarak nedeni bilinmese de bu parlaklık kalbin içerisindeki kasların kalsifikasyonu sonucunda oluşmaktadır. Ancak bu odak görünen bebeklerde bilinmektedir ki; bazı genetik hastalıkların görülme ihtimali çok az artmaktadır. Ayrıca bu bebeklerde kalp yapısal bozukluk riski biraz daha fazladır. Bu durum maalesef çoğu zaman aileleri strese sokmaktadır. Oysa bu bir hastalık değil bulgudur ve bu bulgu tek başına izlendiğinde genetik hatalık riskinde artış yapmamaktadır. (Meta-analysis of second-trimester markers for trisomy 21. Ultrasound Obstet Gynecol. 2013 Mar;41(3):247-61. doi: 10.1002/uog.12364. Epub 2013 Jan 24. ) Sadece ek bir bulgu açısından (bebeğin böbrek kanallarında genişleme, burun kemiğinin az gelişmesi veya olmaması, ense kalınlığının fazla olması vb.) gebenin daha ayrıntılı olarak değerlendirilmesi ve bebeğin kalbinin ultrasonla ayrıntılı muayenesi (fetal ekokardiyografi) gerekmektedir. Şayet soft marker denilen bu ek bulgular ile beraber ise daha fazla önem taşır. 

   Özetle anne karnında bebeğin kalbinde parlak nokta saptandığında, ayrıntılı ultasonda ve bebeğin kalbinde yapılan ayrıntılı ultrason incelemesinde (fetal ekokardiyografi) herhangi bir olumsuzluğa rastlanmaz ise

endişeye gerek yoktur.

GEBELİKTE ULTRASON KALİTESİNİ NE BELİRLER

Gebelikte ultrason muayenesinin kalitesini belirleyen etkenler, ana olarak 6 başlıkta incelenebilir;

1- Gebelik yaşı: Gebelik yaşı ilerledikçe bebekle ilgili elde edilen bilgi gittikçe artar. Özellikle gebeliğin 16. haftasından sonra bebeğin hem iç hem de dış organları ayrıntılı olarak incelenebilir. Bebekte bulunan yapısal problemler bu haftadan sonra rahatça tanınabilir. Bu nedenle ayrıntılı ultrason denilen bebeğe ait iç ve dış organların ayrıntılı bir şekilde değerlendirildiği fetal anatomik ultrason muayenesi, 16. haftadan sonra yapılabilir. Ancak yine de ayrıntılı ultrason muayenesi için en uygun zaman, 18-22 hafta arasıdır. Çünkü bazı organlar ve özellikle bebeğin kalbi bu haftalarda daha net bir şekilde değerlendirilebilir.
2- Ultrason yapan doktorun bilgi ve tecrübesi: Ultrason yapan doktorun, bu konuda aldığı teorik, pratik eğitim ve bu konudaki deneyimi muayenenin kalitesini belirler.